Dalış Okulları ve Dalış Eğitimi

Üç tarafı denizlerce çevrili bir ülkede yaşamamıza rağmen denizi yeterince tanıdığımız ve denizden yeterince yararlandığımızı söylemek mümkün değildir. Durum böyle olunca denizle ilgili biyolojik, kültürel ve coğrafi mirası tanıdığımız da söylenemez. Fakat son yıllarda dalış sporuna gösterilen ilgi ümit verici bir gelişme olarak görülmektedir. Ülkemizdeki dalış okulları ilanlarına ilişkin www.tekneveyat.com adresinden bilgi alabilirsiniz.

 

Dalış sporunun Türkiye’deki tarihi

Dalış sporunun tarihi geçmişi çok eskidir. Tarihte ilk dalışın ne zaman yapıldığı bilinmemekle birlikte, milattan önce insanların su altı ile ilgilendiği düşünülmektedir. İnsanlığın gelişine bağlı olarak başlangıçta avlanmak amacıyla yapılan dalışlar daha sonraları inci ya da sünger çıkarmak için çeşitlenmiştir. Milattan Önce 400 yıllarında deniz savaşlarında askeri amaçlı dalışlar yapıldığı bilinmektedir. Ülkemizde dalış faaliyetlerinin geçmişinin 17 yüzyıl'a kadar dayandığı söylenir. Hatta 1600'lü yıllarda Yeniçeri Ocağında 300 nefer kadar çoğu Mağrip ve İskenderiyelilerden oluşan bir dalgıç grubu varlığı biliniyor.

 

Dalış eğitimi ve dalış standartların gelişimi

Bugün geçmişe nazaran dalış faaliyetleri, dalış eğitimleri çok daha yaygındır. Spor ve hobi amaçlı birçok dalış kulübü ve eğitim merkezi vardır. Dalış sporu gün geçtikçe yaygınlığı artan ve popüler hale gelen bir spordur. İyi bir eğitim alınmadan ve dalış için gerekli önlemler alınmadığı takdirde sağlık sorunları ve yaralanmalarla karşılaşılabilir. Dalış sporuna ve sualtına duyulan büyük ilgi dalış sporundaki gelişmeler yaşanmasına sebep olmuştur. Öncelikle dalış eğitimi ve dalış standartları ve kuralların oluşturulmuştur. Dünya Sualtı Aktiviteleri Konfederasyonu kurulmuştur. Bu kurumun amacı üye federasyonlara dalış kurallarını öğretmek, eğitim ve dalış sertifikalarında standart seviyeyi yakalayarak, verilen sertifikaların üye ülkelerde kabul edilmesini sağlamaktır. Bugün yeryüzünde 20 milyonun üzerinde dalgıç sertifikası verildiği bilinmektedir. Türkiye genelinde 2012 yılı verilerine göre 272 yetkili dalış okulu, ( dalış okulu ilanları için : www.tekneveyat.com ) 8529 lisanslı dalgıç bulunduğu belirtilmektedir.

Türkiye’de dalış eğitimi, dalış okulları ve dalış sporuyla ilgili regülasyonlar

Türkiye dalış eğitimi ve dalış alanları açısından oldukça iyi bir yerdedir. Ülkemizde dalış eğitimi ve denetimini ve bu konudaki standartları Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu yapmaktadır. Türkiye’de 2008 yılında yapılan “Profesyonel Sualtı Adamları Yönetmeliği” ve “Donanımlı Dalış Yönetmeliği” ile dalış merkezlerinin, sualtı sporları kulüplerinin ve dalgıçların denetlenme, yetkilendirilme ve güvenli donanımlarla dalış yapabilmeleri için uyacakları kurallar ve standartlara ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Dalış eğitimine yeni başlayanların eğitimi sağlık sorunları yaşanmaması için titizlikle verilmesi gereken bir eğitimdir, bu konuda Türkiye’deki dalış eğitimi veren okullar oldukça yetkindir. Bu konudaki bazı regülasyonlar şöyledir:

Dalış kuruluşları, en az iki yıldız bir dalış eğitmeni ve bir rehber dalıcı ile sözleşme yapmak zorundadırlar. Dalış kuruluşlarında sözleşmeli olarak çalışan dalış eğitmeni eğitim verebilir, eğitim ve tanıtım dalışı yaptırabilir. Aynı kişi hem eğitmen, hem rehber dalıcı olabilir. Eğitime katılan öğrencilerin eğitim alabilme şartlarını yerine getirdiğine ilişkin bir dosya düzenlenir. Bu dosya istendiğinde görevlilere göstermek üzere 5 yıl süre ile kuruluş merkezinde saklanır. Dalış kuruluşları, uygulamalı deniz eğitimlerini yaptırabilmek amacıyla geçici süreyle denize kıyısı olan bir başka ildeki dalış kuruluşunun tekne ve donanımlarından yararlanabilirler.

Yetkili dalış kuruluşu, dalış faaliyetleri sırasında dalış merkezine kayıtlı en az bir eğitmen ve bir rehber dalıcıyı hazır bulundurur.

Dalış eğitmeni ve rehber dalıcılar, yetki belge si almış yalnız bir dalış kuruluşunda görev alabilirler. Dalış eğitmenleri ve rehber dalıcılar, yetki belgesi almış bir dalış kuruluşuna kayıtlı olmaksızın eğitmenlik ve rehberlik yapamazlar. Uzman dalıcı eğitmenleri de, uzman dalış eğitmeni olarak kayıtlı oldukları dalış kuruluşunda görev yapabilirler.

Dalış kuruluşlarınca yaptırılacak her türlü sportif dalışlarda Türk bayraklı teknelerin kullanılması zorunludur. Dalışlarda kullanılacak tekneler, diğer tekneler gibi ilgili liman başkanlığından gerekli tüm belgelerini almak zorundadır. Tüm dalış teknelerinde Federasyon bayrağının asılması zorunludur.

Sportif amaçlı aletli dalışlar için derinlik limiti 30 m.dir. Ancak eğitim amaçlı dalışlarda bu limit 42 metredir. 30 metreyi aşan derinliklerde yapılacak dalışlarda gerekli sağlık personeli ve teçhizatı bulundurulması zorunludur. Dalış sırasında yeterlilik belgelerinde belirtilen yetki ve limitler aşılamaz

Yasak bölgelerde dalış yapmak ve cezai işlemler

Şunu belirtmek gerekir ki: Yasaklanan bölgelerde dalış yapmak suçtur, Deniz Kuvvetlerine Bağlı Sahil Güvenlik, yasak alanlarda yapılabilecek dalışlara engel olunmak amacıyla, dalışa yasak bölgelerde denetim yapmaktadır. Bu alanlarda bilerek veya bilmeyerek dalış yapan kişiler hakkında 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve 5326 Sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında yasal işlemler gerçekleştirilmektedir.

Dalış eğitiminde dikkat edilmesi gerekenler

Türkiye’de toplumun büyük bir kesiminin dikkatini çeken bu spor hem hobi düzeyinde hem de profesyonel olarak dalış yapmak isteyen insan sayısı giderek artmaktadır. Dalış sporu yapmaya başlamadan önce gerekli eğitimlerin lisanslı kurumlardan alınması, dalış eğitmenlerinin genel sağlık kontrollerine dikkat edilmesi, dalış esnasında dalış teçhizatının tam anlamıyla sağlanması, dalış için doğru noktaların seçilmesi son derece önem arz etmektedir.